Типология сўзма-сўз талқин тамойилини рад этади. Тарихнинг маъноси ўз-ўзидан маълум эмас; унинг маъносини тушуниш учун ваҳий зарурдир. Шу билан бирга у аллегорик талқин тамойилини ҳам рад этади.

Тарих маъносиз эмас; ваҳий орқали Худо тарихни бошқаради ва талқин қилади. Типологик талқин бутун тарих Худо тарихи, деб таъкидлайди. Худо мана шу тарихнинг маълум қисмини ва каломини Ўзини инсониятга очиб бериш учун ишлатган.

Янги Аҳд типологик тамойилдан фойдаланишини Масиҳ Эски Аҳд ваъдаларини бажо келтирганида кўриш мумкин. Масиҳ ваъдаларни ўзгача шаклда бажо келтирди. Эски Аҳддаги барча ваҳийлар Масиҳдаги ҳақиқий воқеликнинг сояси эканлиги ҳам сўзма-сўз талқинни рад этиб, типологияни мустаҳкамлайди.

Сўзма-сўз талқин ҳақидаги муҳокамамиз, Муқаддас Китоб талқини тарихи билан таниш бўлган баъзиларни чалкаштириб қўйиши мумкин. 16-асрдаги Протестант Реформаторлари ўзларини Ўрта Аср аллегорик талқинини рад этиб, тўғри сўзма-сўз талқинга қайтишганларини таъкидлашган.

Аммо, ўша пайтда улар сўзма-сўз талқин, деб тушунган фикр ҳозирги кундаги одатдаги баҳсларда қўлланадиган сўзма-сўз талқиндан мутлақо фарқ қилади. Ҳозирги баҳсда мен Эски Аҳд ваъдаларини талқин қилиш услубини сўзма-сўз ва сўзма-сўзчилик, деб атадим.

Бунга мувофиқ, агар Худо Иброҳимга унинг сон-саноқсиз авлодлари Ханон ерига эга бўлади, деган бўлса, унда ваъданинг бажоси худди шундай бўлади. Пайғамбарлар Исроил учун нажот кунини қувғинликдан Фаластинга қайтиб келиши, маъбаднинг қайта қурилиши ва Қуддуснинг қайта тикланиши сифатида тасвирлаган бўлсалар, уларнинг фикрича, бу ваъдаларнинг бажо келиши ҳам худди шундай бўлиши керак.

У ҳолда, Масиҳнинг бу ваъдаларни бажо келтиришдаги ўрни қаерда қолади? Сўзма-сўз талқин қиладиган бўлсак, ваъдаларда Масиҳга бирор-бир жой қолмайди. Хушхабарга асосланиб талқин қилишнинг илдизи Реформацияга бориб тақалади. Аммо, ўша пайтда сўзма-сўз талқин бошқа усулда қўлланилган. Бу талқинни бошқача қилиб, табиий талқин деб ҳам аташган. Шу билан азизлар, мавзумиз ўз поёнига етди. Бизнинг электрон почтамиз манзили: dilkash@najot.com хайр саломат бўлинг.

Narrator 2 Тавротда ёзилишича уларнинг исми, Хом, Сом ва Ёфас бўлган. Икки ака-ука ҳийла билан Иражни ўлдиришади. Ўғлининг жонсиз танасини кўрган ота эса Иражни ўлдирган акаларидан қасос олишга қасам ичади. Шушонлар даврида ва ҳатто Парфия давридан бошлаб то ҳозирги кунгача, улар орасида кучли жанглар бўлганини кўришимиз мумкин. Бу жанглар Турон Салжуқлари билан Мўғул татарлар пайдо бўлганидан сўнг поёнига етди. Шу пайтларда пайдо бўлган Тохирийлар, Ғазнавийлар ва Сомонийлар даврида Эрон эркинликда яшади. Масиҳийликнинг бу ерларгача етиб келиши, ўша биринчи асрнинг охири, иккинчи асрнинг бошларига тўғри келади. Биз бу очиқликларни иккита, “Synodicon Orientale” ва “Mshiha — Zkha” тарихи деб номланган китобларга асосланган ҳолда, бу ерларда қадимданоқ Масиҳийлик мавжуд бўлганини билишимиз мумкин.

Narrator 1 Берилган маълумотларнинг бирида Окс дарёсининг бўйларида жойлашган тўртта катта шаҳарлар – Рей, Наишибур, Хирот ва Марвнинг руҳонийлари қўл қўйган ҳужжат кўрсатилган. Иккинчи маълумот эрамизнинг 225 йилига тўғри келишини кўрсатади. Унга кўра шимолий Месопотамияда ва Эронда Масиҳийларнинг яшаб ўтгани ҳақидаги қўлёзмалар мавжуд. Шушон шоҳи Эрон династиясининг охирги қироли Артабан устидан ғалаба қозонади. Учинчи асрдан то чингизхон даврига қадар Шарқий Сурия ва Эрон халқлари масиҳийликка юз буради. Руҳонийларнинг таъсирида Ўрта Осиёда кенг ёйилган Зардўштийлик ва Шомонизм жодугарлари камайди. Бироқ Исо Масиҳнинг издошлари билан бирга ўз чўнтакларини қаппайтириш илинжида бўлган соҳда масиҳийлар ҳам савдо йўли бўйлаб, Месопотамия ва Эронга саёҳат қилишган.

Narrator 2 Масиҳийлик бу даврларда қанчалик кам умр кўрганига қарамай, Масиҳнинг илк издошлари Хушхабарни Осёнинг энг четларигача тарқатишга муваффақ бўлганлар. Масиҳийлик ҳатто Ғарбга Дажла дарёси бўйидаги ерларга ҳам тарқалган эди. Маълумотларга кўра, Оссурия Империясига яҳудий қони аралашган қирол ҳукмронлик қилган. Бу ерларда Ибронийлар қалъалар қурган ва улар “Ибронийлар қалъалари”, деб аталган, бироқ афсуски, бу қалъалар араблар истилоси даврида вайрон қилинган. Ассуриянинг вилоятларидан бири бўлган Адиабене ҳозирги Ироқ ва Сурия ерларига тўғри келади. Унинг пойтахти Арбелда асосан яҳудийлар яшаган. Бугунги олимларимиз ўша даврларда Масиҳийлик кучли ёйилгани ва Дажла дарёсининг шарқида яшаган Несториян Жамоати аъзолари Семитлар ёки Арманлар эмас, айнан Зардуштийликдан Масиҳийликка юз бурган инсонларнинг авлодлари бўлганини яхши англаб етмаяптилар.

Мен яқинда шундай инсонлардан бири билан суҳбатлашиб қолдим. “Биродар, мен Раббимиз Исо Масиҳни аввалроқ таниб билмаганим учун ачинаман. Сабаби, Худованд мени топгунига қадар жуда кўплаб жиноятларни қилдим.

Ҳаётимнинг мазмуни йўқ эди. Ҳозирги кунда менинг аввалги ҳаётимдан хабардор бўлган маҳаладошларимдан айримлари мени ўзгарганлигимни кўриб ҳайрон қолишади. Ҳатто кўпчилиги журъат этиб, мени ҳаётимдаги ўзгаришлар ҳақида ҳам сўрашади.

Яқинда мени маҳалламиз бошлиқлари чақириб қистовга олишди. Мен танлаган йўлимдан, яъни Раббимиз Исо Масиҳдан воз кечишим керак эмиш. Менимча, уларга мени аввалги гуноҳга тўла ҳаётим маъқулроқ кўринади. Шунда мен уларга айтдим: “Ахир мен аввал кўплаб жиноятлар содир этдим, ҳатто одам ўлдиришгача бордим, ҳамма мендан безор эди.

Наҳотки мени яна шу аҳволда кўришни истасангиз?! Жиноят содир этиб гуноҳга ботиб юрган пайтларимда ҳеч ким мени олдимга келиб, бу йўлингдан қайт деб, айтмаган эди. Энди эса яхши тарафга ўзгарганимда ақл ўргатувчилар кўпайиб қолди.”

Азиз биродарлар, мен ушбу гапларни оқизмай-томизмай оққа кўчирдим. Нима учун шундай, ахир ҳаманинг истаги дунёда яхши инсонлар кўпайишдан иборат эмасми? Масиҳ исмининг асл маъноси “мой билан суртилган” дегани. Исо Масиҳ деганида Раббимизнинг Худованд томонидан тайинланганини биламиз.

Кўпчилигимизга, “сени бошқа динга ўтибди деб эшитдим” деган гап жуда таниш бўлса керак. Айниқса яқинларимиз, дўстларимиз шундай савол беришни яхши кўришади. Шундай савол берувчиларнинг кўпчилиги янги фикрлардан қўрқадилар ва шунинг учун ҳам биз ҳақимизда нотўғри фикрга боришади.

Баъзи пайтларда айрим гапларни эшитиб, қанчалик кулгули савол деган ўйга борасан киши. Масалан: Сиз русларнинг динига ўтибсиз, ёки Исо яхудийларнинг пайғамбари-ку деган гаплар. Ҳурматли тингловчи, шундай саволларга қуйдагича жавоб беришга уриниб кўринг:

“Худога шукур, мен ягона Худога ишонаман. Дунёда динлар кўп, лекин одамлар барибир Худованд билан ярашиш ва ўз гуноҳларидан озод бўлиш учун У юборган Нажоткорга ишониши керак. Бу Нажоткор эса Раббимиз Исо Масиҳдир. У Худованднинг ягона мойланган қўзисидир. Фақатгина У барча инсонларнинг гуноҳини кечира олади. Мен эса гуноҳларимдан озод бўлишни истайман. Хайр саломат бўлинг.

У аср ҳаворийсига тегишли эмасди ва ўзининг Юҳанно билан боғлиқ бўлган кечинмаларидан ташқари ҳеч қачон ўзини ҳаворийлар билан тенглаштирмаслиги унинг Мактубидан кўриниб турибди: “Биродарларим, буни манманлик билан ёзмаяпман, балки сизлар бу ҳақда мендан сўраганингиз учун ёздим.

Чунки мен ҳам, менга ўхшаган бошқа ҳеч ким, сизларнинг орангизда бўлган… ва ҳақиқат сўзини сизларга ўргатган улуғ ва марҳаматга эга бўлган ҳаворий Павлуснинг донолигига эга чиқолмайди”.

Масиҳ туғилишидан 156 йил Осиёга масиҳийликка қарши таъқиблар сиртмоқ солди. Бу ҳақида Смирна жамоатига ёзилган мактубда айтилган. Фуқаролик ҳокимияти бизларга нотаниш бўлган сабабларга кўра бир неча масиҳийларни ўлдиришга қарор қилдилар.

Поликарп улар хоҳлаган нишон бўлиши мумкин эди ва имонлилар унинг махфий жойга бекинишини талаб қилдилар. Лекин у узоқ вақт яширинмади. Унинг хизматкори азобга чидаб тура олмади, аскарлар унинг пана топган жойини билиб қолишди ва болохонада яширинган жойидан топиб олдилар.

Аммо Поликарпнинг ўлими ҳокимиятдагиларнинг кўришни хоҳлаганидек бўлмади. Поликарп саксон олти ёшга тўлган эди ва уни ўлдиришдан нима наф бор эди? Ҳокимлар, имонидан воз кечишини талаб қилдилар.

Унинг воз кечиши мажусийларнинг масиҳийлар устидан ғалаба ва Исога “сиғиниш”га кучли зарба олиб келган бўларди. Бунинг қандай аҳмоқлик тарафи борки сен, “Цезар сен Худосан” десанг ва унинг ҳақига тутатқи тутатсанг, сен ўзингни-ўзинг қутқарасан”, – деб уни тутиб олиб келишган пайтида амалдорлар ундан илтимос қилишди.

“Ўз ёшингни ҳурмат қилишни бил”, – деди олий амалдор, – “Цезарнинг илоҳийлигига таъзим қил; тавба қил ва айтгин: “Йўқолсин атеистлар”. Таъзим қил ва мен сени қўйиб юбораман”.

Бунинг орқасидан, қадимги жамоатларнинг тарихчиси Евсевия тарафидан чиройли қилиб тушунтирилган: “Лекин Поликарп йиғилган жамоага нигоҳ ташлади-да, уларга қўлини силтаб, чуқур нафас олди, кўзларини осмонга тикиб ва баланд овозда деди: “Йўқолсин худосизлар!” Азиз биродарлар, ишонаманки унга ўзига яраша оғир бўлган. Шу билан бирга у келажакни, яъни Худованд билан бирга яшаш қандай ажойиб эканлигини ҳам олдиндан кўра олган. Ҳозирги кунда ҳам ўзига яраша азоблар, қийноқлар бор. Лекин ўша Худо ҳозирга қадар биз билан эканлигини эсимиздан чиқармайлик. Азизлар, шу жойда мавзумизга якун ясаб, ўзимизнинг электрон почтамиз манзилини сизга айтиб ўтсам: dilkash@najot.com Хайр саломат бўлинг, азизлар.

Азизлар, Марказий Осиёда бир муҳим имон аҳамият касб этган, лекин шу билан бирга кам танилган, бу эса албатта масиҳийликдир. Марказий Осиёда яшовчи кўплаб одамлар масиҳийликни биринчи бўлиб, рус босқинчилари томонидан ўн тўққизинчи асрда бу ерларга олиб келинган ғарбий динлардан бири, деб билишади.

Бу фикр эса ҳақиқатдан жуда узоқ. Аслини қараганда масиҳийлик на ғарбий, на шарқий иймондир. Аксинча, масиҳийлик яҳудий ва ислом динлари ҳам вужудга келган Маънавият ва Маърифатнинг Буюк бешиги бўлган Ўрта Шарқдан келган.

Масиҳийлик биринчи бўлиб ғарбга тарқалганлигига қарамай, бу иймон ўшандан кейин шарққа қараб тарқалиб бутун Осиёда ҳамда Марказий Осиёда катта таассуротга эга бўлган.

Инжилнинг бир неча ҳикояларида шарқ одамларининг Исо Масиҳ ва Унинг биринчи шогирдлари билан бўлган мулоқотлари ҳақида ёзилган. Биринчи ҳикоя Исо туғилганида ғўдакни зиёрат қилишга келган уч мунажжимлар форс мамлакатидан келганлар, улар Исо Масиҳни подшоҳ сифатида улуғлаб, Унга олтин, хушбўй тутатқилар ва мумиё совға қилдилар.

Қуддусда эса эллигинчи куни Муқаддас Руҳ Исонинг биринчи шогирдларининг устига тушганда, Форс ва Мессопотамиядан келган одамлар ҳам бор эди. Бу ҳодисалар ҳақида ҳам Инжилда батафсил ёзиб қўйилган.

Азиз биродарлар, қўшимча сифатида яна шу ҳикояларни айтса бўладики, аввалги халқ достонларига кўра Исонинг баъзи бир ҳаворийлари, айнан Тўма, Бартоламей ва Идрис, Исо Масиҳ хақидаги Хушхабарни Форс, Афғонистон, Сак, Сўғдиёна ва Хиндистон аҳолисига воизлик қилишган.

Азизлар, шубҳасиз айтишимиз мумкинки, эрамизнинг иккинчи асрида Эдессада, ҳозирги Туркия ва ундан кейинроқ Арбелада ҳозирги Ироқда кўплаб жамоатлар бўлган.

Шу ердан Исо Масиҳнинг издошлари шарққа қараб Исо Масиҳ ҳақида одамларга ҳикоя қилиб келишган. Орадан кўп вақт ўтмай, форс мамлакатида кучли масиҳий жамоатлар вужудга келган. Сосонийлар бошқариб келаётган форс подшолиги томонидан дахшатли қувғинлар бўлишига қарамай, жамоатлар ўсиб борар эди.

Бир юз тўқсон олтинчи йилда Исонинг сўриялик бир издоши Бардайсан, форс подшолигида бўлаётган ҳодисаларни шундай ифодалаган: “Биз Масиҳ номи билан Исо умматларимиз. Урфу одатларга қарасак, бизнинг биродарларимиз эътиқодимиз ва иймонимиз зид келадиган ҳамма нарсалардан ўзимизни четга тортамиз.

Азизлар, шунинг билан мавзумиз ўз поёнига етиб қолди. Сиз азизлар билан шу жойда хайрлашамиз, омон бўлинг.

Азалдан бу минтақа ахолиси зардуштий динига сиғиниб келишган. Форс подшолигининг шимолий чегарасида жойлашган Марв, Бухоро ва Самарқанд шаҳарларида ҳам шу динга амал қилинган эди.

Бу дин тахминан эрамиздан аввалги мингинчи йилларда форс пайғамбари бўлмиш Зардушт орқали вужудга келган. Узоқ шимолда жойлашган Марказий Осиё ва Муғилистоннинг кенгликларида яшайдиган муғул ва турк кўчманчи қабилалар аҳолиси шомонийлар бўлишган.

Улар ҳар хил руҳлар ва арвоҳлар билан гаплашувчи жодугарларнинг кучларига ишонишган. Кейинчалик Марказий Осиёга ва Хитойга Хиндистондан буддийлик монахлар томонидан олиб келинган.

Еттинчи ва саккизинчи асрларда арабларнинг босқинчилиги натижасида, кўп йиллар мобайнида Марказий Осиёнинг кўп қисмлари ислом динига ўтган ва ҳозирга қадар шу дин бошқа динлардан устун туради. Шунга қарамай, ислом дини Марказий Осиёга таъсир кўрсатган якка Худога ишонувчи динлар ичида ягона эмасдир.

Шубҳасиз далиллар бизларга шуни кўрсатадики, Ўрта Шарқ орасида вужудга келган икки иброний ва насроний динлари ҳам шу худуд тарихида катта таъсир кўрсатган. Ҳақиқатдан ҳам яҳудий пайғамбари Дониёр форс ахамонийлар сулоласининг учта бошқарувчиларидан бири бўлган.

Уша пайитларда Марказий Осиёнинг учта вилоятларини ўз ичига олган. Булар Хоразм, Сўғдиёна ва ҳозирги Афғонистон, илгарги (Бақтрия). Баъзиларнинг айтишларича Дониёр пайғамбар Самарқанд шахрида кўмилган ва унинг қабри ҳозирги кунгача сақланиб қолган.

Қадимги ривоятлар шундан далолат берадики, яҳудий битикларидаги яна бир пайғамбар бўлмиш Аюб Бухоро шахрида бўлган ва ўз хассасини қўйган ердан булоқ чиққан экан. Шу булоқ Бухоро шаҳрида ҳозирги кунгача мавжуддир.

Ушбу булоқнинг ҳозирги номи чашмаи Аюб деб номланади. Яна шундай афсоналар борки, Тавротда айтилган Нуҳ пайғамбарнинг ўғли Сом Хива шаҳрининг асосчиси бўлган ва яҳудийлар шоҳи ва пайғамбари Сулаймон эса Ўз шаҳрида уч минг йил аввал асос солган экан. Азизлар, бугунги мавзумиз орқали берилган маълумотлар қанчалик ақиқат эканлигини ҳеч ким айта олмайди. Лекин “шамол бўлмаса дарахтнинг учи қимирламайди” деган гап ҳам бор. Шунинг билан азизлар, мавзумиз ўз ниҳоясига етди. Бизнинг электрон почтамиз манзили: dilkash@najot.com

Бир сўз билан айтганда, мослашувчилик: инжилий жамоат бу асрнинг беҳаловатлик руҳига мослашиб қолган”. Баъзан Инжилий нодонликнинг аччиқ меваларида ва у билан боғлиқ бўлган мувофиқликда биз тасодифий равишда ишонч ҳосил қиламиз.

Яқинда Джордж Барна инжилий имонлиларнинг 10 000 та ёшлари орасида савол- жавоб ўтказди. Инжилий жамоатларга қатнашадиган америкалик ўсмирлар орасида ахлоқлари заифлашгани хавотирга солади. 18 ёшгача бўлган ёшларнинг 43 фоизи жинсий алоқада бўлган.

Никоҳгача бўлган жинсий ҳаётни 24 фоизи нормал ҳол, деб билишади. 39 фоизи жинсий активликнинг ҳар қандай турини мумкин, деб билади. 55 фоизи никоҳгача бўлган жинсий алоқаларнинг ёмонлиги нимада эканлиги айтишолмади.

Шуниси ажабланарлики, жинсий алоқада бўлишган йигитларнинг 47 фоизи ва қизларнинг 65 фоизи жинсий алоқада ўз хоҳишларига қарши бўлганлигини таъкидлашди.

Маънавий бойликларнинг кўчириш механизми ва ота-оналардан болаларига бўлган биринчилик хуқуқи бўш таъсир этади, модомики инжилий жамоаларда кўпчилик ота-оналар бойликларга нисбатан дунё билан муросага боришади.

Бундай олганда, ота-аналар маънавий принцип ва идеалларга унчалик катта эътибор беришмайди, шунинг учун уларнинг болалари ҳам ота-оналари каби бу идеалларга садоқатликнинг етишмовчилигини кўриб қолишади. Джордж Гэллапнинг айтишича, инжилий имондаги масиҳийлар орасида мустаҳкам имонли одамлар 10 фоиздан кўп эмас.

Ана шу одамлар кўпроқ оғирликни зиммаларига олишган ва ўшалар дунёни ўзгартирадилар. Айнан ўша муросасизлар “шон-шухратга мубтало”дирлар. Юқорида айтиб ўтилганидек, имонга келтиришга ўргатилганлардан 7 фоизи ана шулардан келиб чиқади.

Мустаҳкам имонлиларнинг ўша 10 фоизи маънавий бойликларнинг кўчириш механизмининг ҳақиқатдан фойдалилиги ҳақида гувоҳлик беришади – фойдали иш коэффициенти 10 фоизга тенг. Азизлар, биз Буюк топшириқни бажармасдан уни мақтадик. Жамоат шогирдларни тарбияламасдан дунёга Хушхабар етказишга ҳаракат қилди. Инсоний беихтиёр ҳаракат ва атрофдаги маданият таъсири дарҳол натижаларга интилишга ундаб, чўпонларни энг яхши йўлларни танлашга мажбур қилишар керак. Азизлар, шу ерда сизлар билан хайрлашамиз. Омон бўлинглар.

Бу фикрни бешта масиҳийдан иккитаси тўғри, деб топишади, шу билан бирга улар шубҳасиз қоидаларни ва инжилий аҳлоқий қонунни рад қилишади. Ундан учтаси хушчақчақ ва бахтли бўлиш — ҳаётда энг муҳим нарса эканлигига рози бўлишади.

Масиҳийлар пул ва бошқа нарсаларни севиб қолишган ва уларнинг юракларида масиҳий имон ҳукмронлик қилади, деб айтиб бўладими? Мисол учун, масиҳийларнинг яримидан кўпи хоҳлаган нарсасини эътиборга олмаганда, керакли нарсани сотиб олишлари учун доимий равишда пул етмайди.

Тўртта имонлидан биттасининг ўйлашича пул — бу муваффақиятнинг ўлчови. Бундай бойликларни эътиқод қилувчи одамлар номасиҳийларнинг орасида шунга ўхшаш ёндашиш каби, масиҳийлар орасида тез-тез учраб туради ва бу миллионлаб қалбаки имонлиларнинг ҳаётида масиҳий имоннинг маъносизлигини билдиради.

Масиҳийлар кучи етган жойларда Хушхабар айтишга ўргатилмаган ва шунингдек, уларнинг аҳлоқий бойликлари “рангсизланган”. Масиҳийларни номасиҳийлардан ажратадиган чегара ҳозир ноаниқ бўлиб қолди ва тез ҳолда умуман ўчиб кетиши мумкин.

Буни мен ўзимнинг шахсий чўпонлик тажрибам асосида айтмоқдаман. Масиҳийлар пул сарфлаганида ва вақт ўтказганида, меҳнатга ва дам олишга, ажралиб қайта никоҳдан ўтишга бўлган муносабатларида Муқаддас Китобдан кўра кўпроқ атрофдаги маданият таъсири кўринади.

Қисқача айтганда, жамоат оғир ожизликдан азоб чекади, унга хизмат қилиш тажрибаси ва маънавий мустаҳкамлик етишмайди. Оз Гиннес айтади: “Биз ўз табиийлигимизни йўқотдик ва энди олийжаноблик йўқ, фақат оварагарчиликнинг беҳудалиги… биз ўзимизнинг шахсимизни охирги таъсуротларимиздан нари ўтмасдан улуғлаймиз” деганда, у жамоатнинг беқувватлигини назарда тутади.

Джордж Гэллап Институтининг маълумотлари бу фикрни тасдиқлайди. Бахтиёрлик амрларини Масиҳ айтганини фақат 42 фоиз масиҳийларгина билишади, у ҳам телевидение кўрсатувлари орқали. Ўнта амрни айтиб берадиган масиҳийлар ундан ҳам кам.

Инжилий имонлилар Инжилни мутлақо билмаганини кўрсатишади. Азизлар, Муқаддас Каломни доимо ўқиш нур, ўқимаслик эса қоронғуликдир. Инжилий чўпонлар баъзан шунчалик калтафаҳм бўладики, ҳатто нима тўғрисида айтилганини англай олмайдилар.

Улар томондан айтилган ваъзлар халқни ҳақиқий масиҳий ҳаётга ўргатмайди. Шунинг билан азизлар, мавзумиз ўз ниҳоясига етди. Бизнинг интернет сайтимиз манзили: www.dilkashradio.com Хайр саломат бўлинг.

Жамоатнинг ҳар бир аъзосини шахсий муқаддасилигини синалишидан ташқари, жамоатнинг ўзини синалиши, уни бу дунёга қанчалик таъсир кўрсатаётганлигининг жавобида мужассамлашган.

Америка жамоатларида кўпгина руҳий шизофрениклар бор, улар скамейкаларда ўрин эгаллашади, ваъзларни баҳолашади, бироқ уларнинг имони ҳаётига тўғри келмайди. Масиҳийлар, одамларни Масиҳ қолдирган насиҳатларни бажаришга ўргатиш услубларига яхши тайёрланишмаган, чунки чўпонлар бу услубларни ишлаб чиқмаган.

Натижада улар даҳшатли кучсизликни ва виждон азобларини сезишади. Кўп жамоатлар одамларнинг оддийгина жамоатдан жамоатга ўтишлари туфайли ўсади. Муқаддаслар билан алмашиш — бу охирги замон буйруғи.

Ҳақиқатдан, баъзи қўштирноқ ичидаги “буюк жамоатларда” Масиҳда имонга келганларни бармоқда санаб чиқиш мумкин. Унинг ўрнига жамоатлар кўп одамларни қулоққа ёқадиган қизиқарли ваъз ва мусиқа орқали қизиқтиришади.

Шунинг учун ҳам одамлар жамоат жуда катта, хизматчилари эса керакли иш билан банд, деб ўйлашади. Ҳақиқатда эса дастури халққа яхшироқ бўлиб кўринган жамоатлар кўп одамларни йиғади; бироқ дунёда ресторан ва театрлар кўпроқ ўйин–кулгини тақдим эта олгандагина энг яхшиси, деб ҳисобланади, шундай эмасми азизлар?

Клир ва жамоат қатнашчилари ораларида шундай бўлдики, клириклар профессионал бажарувчилар, жамоатга қатнашадиганлар эса томошабин бўлиб қолдилар. Томоша қанчалик кўзга ташланадиган бўлса, томошабинлар шунчалик кўпроқ бўлади.

Оломонга нон ва намойиш кераклиги бу азалдан равшан бўлган факт. Масиҳ жамоат олдига қўйган мақсаддан ҳеч асар йўқ. Элтон Трубладнинг таъкидлашича, “одатда чақали масиҳийлар якшанба ибодатига тўда-тўда бўлиб боришади.

Аммо бу чақали иштиёқдир, чунки улар ўзларини спектаклда томашабин, деб фараз қилишади.” Сўнгра Трублад шуни таъкидлайди, сажда қилиш учун йиғилаётган одамларнинг сонига урғу бериш, Масиҳгача мажусийларда ҳам бўлган: “Диний маросим ҳаракати учун ибодатхонага йиғилган одамларнинг сонига қараганда, биз эски аҳд менталитетига қайтамиз”.

Шунинг билан азиз биродарлар, мавзумиз ўз поёнига етди. Бизнинг электрон почтамиз манзили: dilkash@najot.com Ҳозирча хайр саломат бўлинг.

Матто яҳудийларга Раббимиз Исо Масих уларга ваъда қилинган Масиҳ ва абадий барҳаёт бўлган шоҳлар Шоҳи, худолар Худоси эканини исбот қилиш учун ёзган эди. Бу билан у ўзининг яҳудий ўқувчиларини бегона қилиб четга суриб қўйишдан эҳтиёткорлик билан сақланган.

Матто яна Раббимиз Исо Масиҳ қандай қилиб пайғомларни амалга оширганини ва У Худо шоҳлигига олиб кирувчи Зот эканини кўрсатади.»Худо Шоҳлиги» бу Хушхабарда ўттиз уч марта учрагани учун у Шоҳлик ҳақидаги Хушхабар деб юритилади.

Бундан ташқари яна Масиҳга эргашувчилар Худонинг ҳақиқий халқи ва келажак шоҳликнинг меросхўрлари эканини кўрсатади. Матто Раббимиз Исо Масихнинг тоғдаги ваъзи, Осмон Шоҳлиги ҳақидаги масаллари ва Бутруснинг Масиҳдан тонганини тан олишини ёзади.

Бугунги кунда жамоатда энг кўп ишлатиладиган Раббимиз ўргатган ибодат ҳам Маттога кўра Хушхабардандир. Раббимиз Исо Масиҳнинг ҳаёти ҳақидаги ёзувларига Матто Унинг айтган бош ваъзларини ҳам қайд этади.

Ёзувдаги энг узун ваъз 5 ва 7 бобларни эгаллаган “Тоғдаги ваъздир”. Бу ваъзни Каломдан ўқиб, ўзимиздаги кўплаб саволларга жавоб олишимиз мумкин. Раббимиз Исо Масих Таврот қонуни ва пайғамбар оятларининг руҳий савиясига кўра ҳаёт кечириш шогирдлари учун муҳим деб ҳисоблашининг сабабини айнан шу жойдан топишимиз мумкин.

Ўз қилган яхши амаллари учун одамлардан олқиш олиш хоҳишини енгишлари учун Раббимиз Исо Масих масиҳийларга ёрдам берадиган қандай ваъдани беради? Ушбу саволга эса Матто Хушхабар китобининг 6 боби 1оятидан 18 оятигача бўлган жойлардан топишимиз мумкин.

Раббимиз Исо Масиҳ масиҳийларга озиқ-овқат, кийим-кечак каби моддий ва жисмоний муҳтожликлар ташвишидан қутқариш учун ёрдам берадиган қандай ишончни беради?

Жавоб эса Матто Хушхабар китобининг 6 боби 25 ва 34 оятларида ёзилган. Энг муҳими эса Раббимиз Исо Масиҳ самога кўтарилишидан олдин шогирдларига охирги буйруқни берди. Кўпчилик бу буйруқни Буюк Топшириқ дейишади. Бу дарҳақиқат шундайдир. Ушбу топшириқда барчамиз илдам қадам ташлайлик.

Чунки дунёда қолаверса ўз яқинларимиз ҳам ҳалигача Хушхабарга муҳтождир. Шунинг билан азиз биродарлар, бугунги мавзумизга шу ерда якун ясамоқчиман. Бизнинг электорон почтамиз манзили: dilkash@najot.com Азизлар, ушбу манзилга ўз фикрларингизни ёзиб юборасиз деган умиддамиз.